Bilgi
Shop Drawing Kontrolü Nedir?
Shop drawing (imalat resmi), imalatçının uygulama projesinden yola çıkarak ürettiği, atölyede veya sahada birebir imalata esas olan detaylı çizimdir. Kontrol süreci, bu çizimin tasarım niyetine, teknik şartnameye ve ilgili standartlara uygun olduğunu imalat başlamadan önce doğrular.
Kontrolde neye bakılır
- Uygulama projesi ve teknik şartnameyle uyum
- Malzeme cinsi, kalitesi ve kalınlıkların proje ile örtüşmesi
- Ölçü, tolerans ve montaj boşluklarının uygulanabilirliği
- Kaynak detayları, bağlantı elemanları ve ilgili prosedürlerle tutarlılık
- Diğer disiplinlerle çakışma ve montaj sırası
- Bakım ve işletme erişiminin korunması
Onay durumları
Kontrol sonucu tek bir “onaylandı / onaylanmadı” ikilisi değildir; yaygın uygulamada üç kademeli bir sonuç kullanılır ve her kademe imalatın başlayıp başlayamayacağını belirler.
- Onaylandı: İmalat çizime göre başlayabilir.
- Şerhli onay (not edilen hususlarla onaylandı): İmalat başlayabilir, ancak işaretlenen düzeltmeler uygulanır ve revize çizim kayda girer.
- Revize edilip yeniden sunulacak: İmalat başlayamaz; çizim düzeltilip tekrar sunulur.
Neden ayrı bir mühendislik işi
Shop drawing kontrolü, çizimi “gözden geçirmek” değildir. Kontrolü yapan tarafın tasarım kabullerini, şartname hükümlerini ve imalat gerçeğini birlikte bilmesi gerekir. Sahada ortaya çıkan uygunsuzlukların önemli bir kısmı, imalat resminin yeterince kontrol edilmemesinden doğar; bu aşamada bulunan bir hatanın maliyeti, imalat sonrasında bulunmasına kıyasla kat kat düşüktür.
Sık sorulan sorular
Shop drawing ile uygulama projesi arasındaki fark nedir?
Uygulama projesi tasarımı ve sistem bütününü tanımlar; ne yapılacağını söyler. Shop drawing ise imalatçının kendi üretim yöntemine göre hazırladığı, nasıl imal edileceğini gösteren detaylı çizimdir: parça listeleri, kaynak detayları, delik yerleri ve toleranslar bu çizimde yer alır.
Kontrol onayı imalatçının sorumluluğunu kaldırır mı?
Hayır. Yaygın sözleşme uygulamasında kontrol onayı, imalatçının kendi çizim ve ölçülerinden doğan sorumluluğunu ortadan kaldırmaz; onay tasarım niyetine uygunluğun teyididir. Bu husus genellikle onay damgasının üzerinde de açıkça belirtilir.
Kontrol süresi iş programına nasıl işlenir?
Shop drawing sunum ve onay süreleri, imalat başlangıcının öncülüdür ve iş programında ayrı kalemler olarak yer almalıdır. Yeniden sunum ihtimali de programda öngörülmezse, onay süreci kritik yolu doğrudan geciktirir.
Kaynaklar ve standartlar
Bu sayfadaki teknik çerçeve aşağıdaki standart ve mevzuat kaynaklarına dayanır. Projeye uygulanacak sürüm ve baskı, sözleşme ve şartname kapsamında belirlenir.
- Türk Standardları Enstitüsü (TSE) — Teknik resim ve imalat toleransı standartları.
- American Welding Society (AWS) — Kaynak sembolleri ve detaylandırma kuralları.
- Yapım İşleri Genel Şartnamesi — Proje onay ve sorumluluk hükümleri.
İlgili sayfalar
- ITP (Inspection and Test Plan) Nedir?
- As-Built Proje Nedir, Nasıl Hazırlanır?
- Multidisipliner Mühendislik ve Proje Kontrolü
Bu konuda bir projeniz mi var? Kapsamı birlikte değerlendirelim.